تراشکاری فلزات یکی از قدیمی ترین و اساسی ترین فرآیندهای مهندسی است که به کمک آن می توان قطعات فلزی را با دقت بالا تولید کرد. تراشکاری فلزات به انگلیسی Metal turning نامیده شده و این فرآیند، نقشی کلیدی در صنایع مختلف از جمله خودروسازی، هوافضا، پزشکی و ساخت ابزارهای دقیق ایفا می کند. در این مقاله، به بررسی اصول، ابزارها و کاربردهای تراشکاری فلزات می پردازیم و نکاتی که هر فرد علاقمند یا فعال در این حوزه باید بداند را مرور خواهیم کرد. اگر به دنبال درک عمیق تری از این فرآیند مهم صنعتی هستید، با ما همراه باشید.
تراشکاری فلزات چگونه انجام می شود؟
تراشکاری فلزات فرآیندی است که در آن یک قطعه فلزی خام با استفاده از دستگاه تراش و ابزارهای برش کاری، به شکل و ابعاد دلخواه تبدیل می شود. این عملیات به طور معمول با چرخش قطعه فلزی بر روی محور دستگاه تراش انجام می شود، در حالی که ابزار برش با حرکت دقیق و کنترل شده به سطح فلز نزدیک شده و مواد اضافی را لایه به لایه برمی دارد.
این فرآیند امکان ایجاد سطوح صاف، اشکال استوانه ای، مخروطی و حتی رزوه ها را فراهم می کند. دقت بالای دستگاه های تراشکاری مدرن و استفاده از ابزارهای برشی تخصصی باعث شده است که این روش برای تولید قطعاتی با ابعاد بسیار دقیق و کیفیت سطح عالی در صنایع گوناگون، از ساخت ابزارهای پزشکی تا قطعات خودرو و هوافضا، مورد استفاده قرار گیرد.
فلزات سخت در تراشکاری
برای تراشکاری فلزات، از ابزارهایی استفاده می شود که معمولاً از فلزات سخت یا آلیاژهای مقاوم ساخته شده اند. این ابزارها شامل:
1.کبالت و تنگستن کاربید
به دلیل سختی و مقاومت در برابر حرارت، برای تراشکاری فلزات سخت و آلیاژهای مقاوم مناسب هستند.
2.فولادهای ابزار (High-Speed Steel – HSS)
برای تراشکاری فلزات نرم تر مانند آلومینیوم و مس استفاده می شوند.
3.سرامیک و الماس مصنوعی
برای تراشکاری دقیق و در مواد بسیار سخت مانند فولادهای سخت شده یا آلیاژهای تیتانیوم به کار می روند. این مواد به دلیل خواص مکانیکی و دوام بالا، امکان برش دقیق و کارآمد انواع فلزات را فراهم می کنند.
تراشکاری فلزات سخت
تراشکاری فلزات سخت به فرآیند براده برداری از موادی مانند فولادهای سخت شده، تیتانیوم، آلیاژهای نیکل و سایر فلزات با مقاومت بالا گفته می شود. این فلزات به دلیل سختی زیاد و مقاومت در برابر حرارت، سایش و فشار، نسبت به فلزات نرم تر، تراشکاری دشوارتری دارند. در این فرایند از ابزارهای خاص مانند اینسرت های کاربیدی، سرامیکی یا حتی الماس مصنوعی استفاده می شود که قادر به تحمل فشار و دمای بالا هستند.
دستگاه تراشکاری فلزات
دستگاه تراشکاری فلزات ابزاری است که برای شکل دهی فلزات با استفاده از فرایند براده برداری طراحی شده است. این دستگاه ها از اجزای مختلفی مانند محور اصلی یا اسپیندل، سیستم گیره بندی (مانند سه نظام و چهار نظام)، موتور الکتریکی، جعبه دنده، و تجهیزات کنترلی تشکیل شده اند. فلز قطعه کار با سرعت مشخصی روی محور اصلی می چرخد و ابزار برش بر روی سطح آن حرکت می کند تا مواد اضافی را با دقت و سرعت مشخص حذف کند.
دستگاه های تراشکاری در دو نوع اصلی دستی و خودکار (مانند دستگاه های CNC) موجود هستند. مدل های خودکار امکان تولید دقیق و با تکرار بالا را فراهم می کنند که برای صنعت امروزی بسیار کارآمد است. این دستگاه ها برای طیف گسترده ای از قطعات با اشکال و اندازه های مختلف، از استوانه ای گرفته تا مخروطی و شیارهای پیچیده، کاربرد دارند.
لوازم و ابزار تراشکاری
لوازم و ابزار تراشکاری برای انجام این کار عبارتند از:
1.اینسرت تراشکاری
قطعات برشی قابل تعویض با جنس هایی مانند کاربید یا سرامیک که در ابزارهای تراشکاری نصب می شوند.
2.تیغچه تراشکاری
ابزار برش اصلی در دستگاه تراش که برای برداشتن مواد از سطح قطعه کار به کار می رود.
3.سه نظام تراشکاری
قطعه ای برای گیره بندی قطعات گرد یا متقارن در دستگاه تراش که امکان چرخش دقیق را فراهم می کند.
4.چهار نظام تراشکاری
مشابه سه نظام، اما برای نگه داشتن قطعات غیرمتقارن یا خاص استفاده می شود.
5.برقو
ابزار براده برداری برای بزرگ تر کردن یا دقیق تر کردن قطر سوراخ ها با دقت بالا.
6.قلاویز و حدیده
ابزارهایی برای ایجاد رزوه های داخلی (قلاویز) و خارجی (حدیده) روی قطعات فلزی.
7.هلدر تراشکاری و فرزکاری
نگهدارنده ابزار برش که در دستگاه تراش یا فرز استفاده می شود و پایداری ابزار را تضمین می کند.
این ابزارها، هریک به نوعی برای دقت و کارایی بیشتر در فرایند تراشکاری فلزات استفاده می شوند. شما می توانید برای خرید این محصولات به صفحه فروشگاه ما در آریسمان ابزار مراجعه کنید.
جمع بندی
در این مقاله از آریسمان ابزار، نکات کلیدی در مورد تراشکاری فلزات بررسی شد. از اهمیت اصول اولیه و انتخاب ابزار مناسب گرفته تا تکنیک های پیشرفته و ابزارهای مدرن. با رعایت این موارد، می توان به نتایج بهتری در تراشکاری فلزات دست یافت.
